Een AI-prompt schrijven: de formule, 10 sjablonen en voorbeelden

Een prompt is de instructie die je een AI-model geeft voordat het iets voor je schrijft. Hij beschrijft wat er moet gebeuren — niet wat het model zelf maar moet verzinnen. Dat verschil lijkt klein, maar het bepaalt de uitkomst: het model leest niet tussen de regels door en vult niet aan wat jij hebt weggelaten.

Een korte, vage prompt — "schrijf iets over koffie" — legt elke keuze bij het model neer: onderwerp, toon, lengte, structuur. Soms gokt het goed, vaker niet. Een prompt die in onderdelen is opgesplitst — wie leest mee, wat is belangrijk, welke toon, hoe lang — laat niets aan het toeval over, en het eerste concept komt dichter bij wat je eigenlijk wilde. Het verschil tussen een zwakke en een sterke prompt zit niet in de lengte. Het zit in hoeveel keuzes jij zelf maakte in plaats van aan het toeval over te laten.

Hoe schrijf je een goede prompt zonder je te verdiepen in prompt engineering? Gebruik een formule in zeven onderdelen: rol → taak → context → doelgroep → formaat → beperkingen → voorbeeld. Niet elk onderdeel is altijd nodig — een snelle correctie heeft er maar twee of drie nodig — maar hoe lastiger de taak, hoe meer je vooraf de moeite waard vindt om vast te leggen in plaats van het resultaat achteraf te repareren. Toon en stijl vormen geen apart onderdeel van de formule; ze zitten meestal verweven in rol of beperkingen, en juist daar is het handigst om ze in woorden te vatten als een tool er geen eigen instelling voor heeft.

• Rol. Als wie het model schrijft — een blogauteur, een copywriter, een redacteur. De rol bepaalt het woordgebruik en het zelfvertrouwen waarmee het model schrijft.
• Taak. Wat er precies moet gebeuren — schrijven, inkorten, herschrijven, opties bedenken. Eén taak per prompt, niet drie tegelijk.
• Context. Waar de tekst terechtkomt en waar hij over gaat — het product, de situatie, de aanleiding. Zonder context verzint het model details in plaats van de jouwe te gebruiken.
• Doelgroep. Wie leest mee en wat weet die al. Een tekst voor een beginner en voor een specialist heeft bij hetzelfde onderwerp een andere opbouw nodig.
• Formaat. Artikel, social post, e-mail, een lijst titels — de vorm bepaalt de structuur van het antwoord net zo goed als de inhoud.
• Beperkingen. Lengte, wat niet genoemd mag worden, welke woorden te vermijden. Beperkingen besparen precies de correctieronde die je anders kwijt bent aan "haal dit eruit".
• Voorbeeld. Een kort staaltje van de gewenste toon of stijl. Niet verplicht, maar het beslecht meteen de helft van de discussie over wat "vriendelijk" precies betekent.

Hier bouwen we de formule in één keer op. Begin: "schrijf een blogpost over het kiezen van een zit-stabureau" — er is een taak, en het model vult de rest zelf aan. Voeg doelgroep en context toe: "...voor thuiswerkers die met een beperkt budget een werkplek inrichten." Voeg rol en formaat toe: "schrijf als auteur van een thuiswerkblog, 600 woorden." Tot slot beperkingen en een voorbeeld: "noem geen specifieke merken, houd de toon vriendelijk en zonder jargon — zoals in een artikel schrijven met AI." Elk toegevoegd onderdeel haalt één keuzemoment weg dat het model anders zelf had ingevuld.

Hieronder staan tien promptsjablonen voor veelvoorkomende schrijftaken. Elk sjabloon is een werkend voorbeeld van een prompt met variabelen tussen vierkante haken — vul ze in met je eigen gegevens en gebruik het zo. Waar het platform een eigen tool voor de taak heeft, staat daar een link naar.

Elk sjabloon hierboven werkt zo, of als startpunt: zet je eigen variabelen in de tekstgenerator — het briefveld neemt elk sjabloon aan zonder dat je het formaat hoeft aan te passen.

Hetzelfde verzoek — "schrijf iets over de opening van ons café" — kan als prompt in drie niveaus van afwerking worden geformuleerd. Het verschil zit niet in de lengte, maar in hoeveel keuzes de auteur zelf maakte in plaats van aan het model over te laten.

• Zwak. "Schrijf iets over onze café-opening." Geen doelgroep, geen toon, geen formaat. Het model kiest alles zelf en komt uit op een generieke tekst die bij elk café zou passen en daardoor bij dit café niet echt past.
• Gemiddeld. "Schrijf een social post over de opening van ons nieuwe café aan de Dorpsstraat, voor social media, in een vriendelijke toon." Platform, toon en aanleiding staan vast, maar er zijn geen beperkingen: onduidelijk of er een call-to-action nodig is, of de openingsacties genoemd moeten worden, hoe lang de post mag zijn.
• Sterk. "Schrijf een Telegram-post over de opening van ons café aan de Dorpsstraat. Doelgroep: buurtbewoners. Toon: vriendelijk, niet meer dan één uitroepteken per zin. Onder de 500 tekens. Noem de openingstijden en één reden om in de eerste week langs te komen. Sluit af met een vraag aan de lezers." Taak, doelgroep, toon, formaat, beperkingen en een voorbeeld van gedrag zitten allemaal in één verzoek.

Het eerste antwoord is zelden het definitieve, en dat is normaal — een prompt geeft een richting aan, hij garandeert geen voltreffer in één keer. Een vervolgbericht richt zich het beste op één ding tegelijk — toon, lengte, of één specifieke alinea. Hoe preciezer je aanwijst wat er moet veranderen, hoe sneller het model het aanpast.

Een vervolgbericht werkt beter als het een concrete plek benoemt: "maak de tweede alinea korter" werkt beter dan "maak het beter" — het tweede is een oordeel, geen adres, en de correctie die volgt is dan ook een gok. Kun je het model een voorbeeldtekst meegeven om te volgen? Ja, en dat loont vaak: een kort voorbeeld van de gewenste toon beslecht discussies over woordkeuze sneller dan een beschrijving. Houd elk vervolgbericht apart — drie correcties in één bericht worden in willekeurige volgorde doorgevoerd.

Waarom volgt een model de prompt niet die je gaf? Meestal ligt het aan het verzoek, niet aan het model. Dit zijn de dingen die het vaakst een goed resultaat in de weg staan.

• Een taak zonder context. "Schrijf iets over onze korting" zonder aanleiding, product of platform — het model verzint de context zelf, en die komt zelden overeen met de jouwe.
• Meerdere taken in één prompt. "Schrijf een artikel en meteen drie social posts erover" — de aandacht van het model verdeelt zich over de taken en elke taak wordt er slechter van.
• Geen formaat. Zonder "artikel", "post" of "lijst" te noemen, komt het antwoord generiek uit — niet toegesneden op één specifiek platform.
• Geen beperkingen. Zonder een lengte of een lijst met wat te vermijden schrijft het model óf te veel óf raakt het iets aan dat je liever niet genoemd zag.
• Tegenstrijdigheden in de prompt. "Kort, maar behandel elk detail" dwingt het model te kiezen welke instructie voorrang krijgt, en die keuze komt niet altijd overeen met de jouwe.
• Een te lange prompt. Een alinea met tien verschillende eisen leest voor een model net als voor een mens — een deel gaat onderweg verloren.
• Beleefdheid in plaats van concrete details. "Zou je alsjeblieft willen schrijven" schaadt niet, maar helpt ook niet — het resultaat hangt af van de feiten in de prompt, niet van hoe beleefd ze zijn geformuleerd.

Je hoeft de hele formule niet met de hand uit te schrijven: een deel van de velden in de iBro-tekstgenerator dekt al een stuk van de prompt voor je af. Toon en stijl zijn aparte instellingen, geen woorden die je zelf intypt — kies een "deskundige" toon en een "overtuigende" stijl en je krijgt hetzelfde resultaat als een uitgeschreven toonomschrijving zou opleveren.

Lengte in het formulier is geen aantal woorden, maar "korter" of "uitgebreider": in plaats van in de brief om "600 woorden" te vragen, stel je die richting eenmalig in via de instellingen. Het social-formaat past de structuur van het resultaat zelf aan voor Telegram of Instagram, en opmaak — alinea's, lijsten, vetgedrukte nadruk — is ook een schakelaar, geen instructie die je in de tekst schrijft.

In het briefveld zelf (tot 6000 tekens) komt wat de instellingen niet dekken: rol, taak, context, doelgroep, beperkingen en, indien nodig, een kort voorbeeld — precies de onderdelen waarvoor het formulier geen eigen regelaar heeft. Wil je emoji in het resultaat, zet dan die schakelaar aan — daar hoef je niet apart om te vragen in de brief.

De formule in één regel: rol, taak, context, doelgroep, formaat, beperkingen en een voorbeeld — niet elk onderdeel is altijd nodig, maar hoe lastiger de taak, hoe meer ervan de moeite waard is om vooraf vast te leggen. De tien sjablonen hierboven vul je zo in met je eigen variabelen. Zodra de formule staat, schrijf je hem uit in de iBro-tekstgenerator — toon, stijl en lengte worden daar al door het formulier geregeld, dus die hoef je niet meer in woorden uit te leggen.